ռիի Հայ գիլզերում
եւ Ախալքալաքի
գրաւում
ր թէւրքերէ
Հեռանա
լոլց
յետոյ;
Ամբողչ
1
նոյեմբեր
ամսին
ել դեկտեմբերի
սկիզբներին
Հայաստանի
կա­
ռավարութիւնը
անվեր
Հ գ ա ն գ ա տ ն ե ր ու բողոքներ
էր ստանում
լոռեցիներից
վրաց
զօրքերի
գործած
կամա
յա կանո
լթիւննե
ր ի , թալանի
ու
բռնութիւնների
դէմ
։
Վ ր ա ց
զինւորներբ
ապրում
էին Հայկական
գիլզերում
•
ուտելիքը
առանց
վճարումի
առնում
էին գիւղերից
.
իւ ուղարկ
ութ
ի ւննե րի պա տր
լա
կով
մտնում
էին
տները
եւ տանում
ինչ որ պատահեց
։
Ձեռք էին տալիս
կանանց
,
Հար­
բում
,
ամէն
տեսակ
էսայտառակութիւններ
գործ
դնում •
իշիանոլթիւնները
բռնաղբ
ալում
էին գիւղացիներ
ի ցորենը
,
անասունները
,
գինին
,
խոտը
,
իւ­
ղ ը , պանիրը,
գետնախնձորը,
Հալը,
Հաւկիթը՛
պաՀանՀոլմ
էին զէնք ու
ռազմամթերք։
Երբեմն
ամրոզՀ
գիւղեր
ինչպէս,
օրինակ,
Հյուլաւերը,
խու­
զարկութեան
ու կողոպուտի
էին ենթարկւում
:
Վրացիները
պահում
էին ի–
րենց
այնպէս
,
կարծես
թշնամի
երկրռւմ
լինէին։
Ենիչէրիական
կարգեր
էին
սահ
մ ան լ ե լ Լոռի
ում , ուր վրացին
ամէն ինչ էր , Հայը
ճնչլաձ՜
ռայեա։
Առանձնապէս
ծանր
էր (I ւղունլա
ր դիւզի
բնակիչների
վիճակը•
վրա­
ցիները
մասնաւոր
ուչագրոլթիւն
էին դարձնում
«
ըմբոստ»
Ուղունլարի
վրա
եւ նրանց
զինւորներբ
ի՛նչ
սանձարձակութիւն
ասես
չէին
գործում
ուզուն–
լարցիների
գլխին։
Այսպէս,
Վորոնցովկայի
շբիսնի
վրաց
զօրքերի
հրամա­
նատար
գնղ • Ր՛ամազովյը
,
նոյեմր
. 21–
ին , տեղեկագրում
էր զօր •
Ցուլոլկի–
ձէին
.
Հ Հա զոր դում
եմ ձեզ, որ այսօր,
մամը
3—
ին,
Հրացանաձգութիւն
էր
լսւոլմ
Ո ւղունլարի
ուղղութեամ՝բ
:
Ես ուղարկեցի
պահակներ
տեղակալ
Հյուր–
լաձէի
Հետ՝
բանի
էութիւնը
Հասկնալու
եւ Հրացանաձգութեան
վերՀ
տալու
Համար։
Տեգ»
Հքուբլաձէի
երեւալով՝
Հրացանաձգութիւնը
վերՀ է
գտնում։
Պարզլեց
,
որ պաՀակային
Հարիւրեակի
զինւո
բները
ել Ո ւղունլարի
բնակիչ­
ները
Հրացանաձգութեան
են բռնւել,
որի ժ՜ամանակ
սպանւել
է
Ուզոլնլարր
պահակը
եւ վիրա
լոր լ ե լ է ձին, այլ եւ զինւո
րնե րի ձեռքից
սաստիկ
ծեծ
կերել
գէ՚-ղի
կոմիսարը.
. .
Երեւում
է , որ ղին
լո
բները
յանցաւոր
են եղել,
բայց
գի<––
ղացիների
յանդուգն
քայլը
ել զինլած
շղթաներով
յարձակլելը
առիթ
է տա­
լիս մտածելու
,
որ գիլզում
շատ
զէնք
կայ։
Անհ րաժեշտ
է խիստ
խուզարկու­
թիւն
անել
գիւղի
բոլոր
տներում
ել միեւնոյն
ժամանակ
Հարկաւոր
է
վռրն–
տել
այստեղի
երկու
Հարիլրեակները
ել փոխարինել
ուրիշ
զօրամասերովդ
որովհետեւ
զինւորներբ
սաստիկ
երես են առած
եւ թալաններով
յուղում
են
տեղական
բնակչոլթիլնը»
։
Երբ
ոլզոլնլարցիները
ներկայացուցիչներ
ուղարկեցին
ԱանաՀին
Ր
ո
~
ղոքելոլ
Համար
զինլորների
գործած
չաՀա տա կութ
ի ւննե րի դէմ,
զօր՛
8
ոլ
–՜
լոլկիձէն
ձերբակալեց
նրանց
ել Ուզուն
լար
պատժիչ
զօրամաս
ուղարկեց
գնդացիրներով
ու թնդանօթներով։
Գեկտ. Տ-ին այս զօրամասը
ճանապարհ
ընկալ
մի զրահապատի
ոլղեկցութեամբ
:
ՐւղՈւնլարցիները
գիմաւորեցէ՝՛՛
Հրացաններով;
«
Զրահապատից
,
տեղեկագրում
էր նրա պետ
իյ ունչի
ան , պ
ա
~
տասխանեցինք
թնդանօթներով
ու գնդացիրներով։
Մեր Հետեւակները
էԿ.
ա
՜
բոզացան
բարձրանալ
սարը եւ նահանջեցին
թողնելով
մի գնդացիր
:
Մեր ^
տելակները
շատ վնաս
լեց ին
տ
Հայերը
մեծ քարեր
Էէն նետում
կա
յար՛"՛"է
214
Fonds A.R.A.M