Ե*– ն ո յ ն օրն է լ Հ եռացան
:
Փախչողների
մէ^ էէն , բացի
ՇաՀումեանից
(
ձ-լ ւ/*^
Հ
ա
ՐՔ
ու
րք*ձ
^
ա
յ
1
լ
ոս
*
ունիս
անե
ր՝
Ամբ*
\
ք ա բռա
րեանրլ^ Արտ*
կարինեւս–
^՚ԼՀ*
՛
Լ" բղան
ե ան բ
,
V •
Տէր– Ղ՝աբբիէլեանբ
,
&
չ *
8
ո վՀ անն
ի ս ե-անր եւ ու­
րիշներ
X
ք՝ոլշելիկների
փախուստից
յետոյ
ստեղհ՜ւեց
նոր իշխանութիւն
-
(•
աւլուի
դիկտատուրա
,
"
Հ՛/՛ ւ / ^
մտան սոց –յեղափ
.
Վելոլնցն
ու Լ. Ու–
մանս կին , դաշն» Ալ* Առաքելեանն
ու Ա* Ա՝ ե էի ք—Ե օ լչե ան ը եւ
3
նաւաստիներ
կա սոլից
նաւատորմիզից
:
Դիկտատուրայի
աոաջին
գորհ՜ը
եղաւ
ռաղմ
անաւեր
ուղարկել
ու յետ բերել
փախստական
բոլշեւիկներին
եւ նրանց տա բահ֊
աւա–
րը ,
ո
ր
ր ել կա տար
լեց
յաջողութեամբ
.
նաւեր
ր վերագա
րձլեց
ին ել բո
լշսւիկ–
ներր
բանսպարկլեցին
.
նրանց դէմ յարոլցլեց
դատական
Հետապնդում
:
Դիկտատուրայի
գլխաւոր
մ տաՀոգութիւնը
,
սակայն
,
ճակատն
էր, ուր
գրութիւնը
օր օրի վրա վատանում
էր՛. Պատերազմի
Նանրութիւնը
առանձնա­
պէս
ընկահ– էր Հայերի
եւ մանաւանդ
,
Հ–8՛ Դաշնակցութեան
վրա, որ լա­
րել էր ուժերը
ճակատը
պաՀելոլ
Համար : 8"ւ֊լիս
30—
ի
գէէք՚րւայ
նիստում
Հ՛ 8՛ Դ՛
ք՝ ագո
լ ի կենար
.
կոմիտէն
քննեց
ստեղճւահ՜
աՀարկու
կացութիւնը։
Ելք էէր գանլոլմ
: ՝(,
ոյնիսկ
քհոսսղոմր՚,
որ, սովորաբար
,
յոլսաՀատւել
էգի՜
տէր,
շլարել
էր։ 8անկարՆ
,
պատմում
է
Մելիք—Եօլչեանը
իր
/
ուշերի
մէշ*,*)
«
Դուռը
բաց լեց եւ սոց ՚ — յ ե ղ –
Միքայէլ
Տէ ր—Պօղոսեանը
ներս
մտաւ՝
խնդրելու,
որ քիոստոմը
դուրս
գնայ։
Հարեւան
սենե ակում
$
էր—Պօղոսեանր
յանձնել
էր քհոսաոմին
Պարսկաստանի
է>նղելի
քաղաքից
ստաց լան՜ նոր ռա–
ւիրակոլթեան
կազմը,
որի մէՀ պէտք է մանէր, ի միչի
այլոյ, ելշվղական
հիւպատոսը,
որ երաշխաւորում
էր Հայ ազգաբնակութեան
անձեոնմիելրութիւնը
քաղաքը
յանձնելոլ պա­
րագային։
ժ»զ՛
Գորհ–. խորհուրդը
վճռական
կերպով աբտայայտլեց
բանակցութիւներէ
դէմ՝
քաղաքում
գան. ող բոլոր
զօրամասերը
հրաւիրելով
մեկնել ճակատ,
յոլլ.
30–/
դէչ
ե
ՐԲ
մ
է Կ"1
ուղղեց
րանլ որներին՝
հրաւիրելով
զէնք առնել ու պաշապանել
քաղաքը, ել պահանջում էր
հայկական
զօրս,մասերի
պետերից ճակաա տանել
իրենց մասերը»։
Վերջինները, Շահումհանի
Սահլով, խոստացել էին տալ 1300 մարդ.
«
Դաշնակցութեան
ներկայացուցիչը
յուլ.
31–/
գՒ
շերը
մամը
3-/4
հաղորդեց
Հող. Գորհ֊. խորհրդի
նախագահին, որ յոյս
ունի
յուլ–
31-/&
մինչեւ
3000
մարգ
հասցնել ճակատ–»,
րայց, իբր թէ, խոստացւած ուժերից հազիւ 320 մարգ
է ահդ հասել, որի վրա Աւհտիսեանը յայտնել է, որ
«
քաղաքի
յանձնումը
անխուսափելի է մի
քանի
մամից»։
«
Եթէ չարտօնէք սպիտակ
գրօշ բարձրացնել,
հարիւր
հազարաւոր
զոհերի ա–
բիւնը
կընկնի
ձեր խղճի վրա
յայտարարում
էր վճռական
կերպով
բանակի
հրամանա­
տարը»
։
«
Նոյն
միչոցին
եկան Հ. Ազգ. խորհրդի նախագահ
Ա. Գիլլխանդանեանը
ել գնգ– %•»-
զաբեանը,
որոնք յայտարարեցին,
թէ Ազգ. խորհրդի
.
հէնց նոր կայացան֊
ժողովը
հաստատեց
իր վերջնական
«
վճիռը՝
սպիտակ
դրօշ բարձրացնել ել յանձնլել
յաղթողի
գութին»։
ԵՆ
միայն այս «դաւասանութիւՕից» յետոյ,
«֊
հող.
Գործ,
խորհուրդը
ռրոչեց կ–
մարլել
խշխանոլթ
իլնից և խորՀրգ.
(
հոլսաստանի
զինլորական
ումևրն
ե. պետական
գ՚՚ԱԸ
փոխադրելով
նալերի վրա*՝
հեո.ա8աւ Աստոսփան;;՚(Ը. է Տ Յյ ՚ ա ա , «0)՝Ձ,էե11 Ո յյՔ՝ա՝>, 1924*
ՏՅ՚Հյ՛, Օքթ. 137–8)>
Այս որոշումն, ի հարկէ, Շահումհանի եւ րնկերնհրի կողմից Փախուստ ու դաւասանու–
թիւն չէր... Առհասարակ, Շահումհանի չքմեղանքն ու արդարացումը շատ էին վրան րաց.
իսկ դաշնակցականների հասցէին ուդզւած մեղադրանքը֊ ակներեւ զրպարտութիւն։ Պատմա­
կան Փաստերը բոլորովին հակաոակ դեր են վերադրում դաշնակցականներին ու բոլշհւիկՏէ֊
* ) «
Հ-մ/ենիք»,
ամս. 1925 թ– # ° 9, էջ 71։
1 7 0
Fonds A.R.A.M