բարեացակամ
վերաբերումը
փոխլեց,
ել յունիսին
արդէն,
ն ո յ ն Ատալինը
ք
Լենինի
անունից
,
Հեռագրում
էր ՇաՀումեանին
,
որ ի/որՀրղ.
Ռուսաստանի
սահմանները
աէտք է Հասնեն
մինչեւ
Գանձակ
եւ Բադուն
սլա չտ սլան լի
թիւր­
քերի ար շալից եւ որ, պարտութեան
դէպքոլմ
,
բոլչեւիկները
պ է ա ք է
այրեն
հանքերն
ու Հեռանան*)
։
Բադւի
Ազգ–
էՕորՀրղի
Հիմնական
նպատակներից
մէկն էլ
Հայ—թրքա–
կան
յարարերոլթիւնների
բարւոքումն
էր : ճակատից
փախչող
ռուս
զօրա–
մասերի
ու ռուս
գաղթականների
վրա
գորօ՜լաօ՜
յա րձա կումնե
ր ի ն
զուգըն­
թաց՝
թուրքերը
ասպատակում
ու աւերում
էին եւ Հայկական
չբչ^աննեբը,
թալանում
,
կոտորում
ու գերում
Հայերին։
Դեկտեմբերին
ալերի
ու
աւարի
մատնւեցին
մ ի շարք
Հայաբնակ
գիւղեր
՚
Լոլխիի
ու (Համ
ախի
ի
զա լառն
եր ում ։
Տոլնլ–
2—
ին սպանւեցին
Գանձակի
թրքական
մասից
անցնող
14
Հայեր։
Ընդ­
հարումներ
տեղի
ունեցան
եւ ուրիշ
վայրերում
:
Հյ ատ
շրջաններում
ճանա–
սլարՀները
փակւեցին
,
եւ Հայերը
զրկւեցին
շարժւելոլ
Հնաբալորոլթիւնից
:
Աթնոլոբտը
օրէցօր
էլեկտրականանում
էր :
Ագգ–
հյորՀոլրդը,
մ ի շարք
իւորՀրգակցոլթիւններից
յետոյ,
որոշեց
բանակցոլթիւնների
մէԼմտնել
Ա՚ահմետական
Ազգ– 1ՍորՀրդի
Հետ։ Այդ նպա­
տակով
ընտրւեց
6
Հոգինոց
յանձնախումբ
-
&. ՝
Բաչ\սզնոլնի
,
Ա*
Զիլինգա–
րեան,
Հ. Տէր—Սիքայէլեան
,
Ա. Տէր–%
ա
զարեան
,
Լ. Աթաբէգեան
եւ Տ– Ե–
սախանեան
եւ յանձնարարւեց
սկսել
բանակցոլթիլնները
:
էՀուսլ.
1
ւյ–իե
գումարլեց
Հայ եւ ԱաՀմ.
Ազդ– 1Ա ո րՀ ուբգնեբի
ներկա­
յացուցիչների
խորՀ բղակցական
առաչ\ին
նիստը։
քՒոլբքերի
Կ
ո
Ղ^
ԷՅ
մաս­
նակցում
էին ԱաՀմ. Ազգ– ԽորՀրգի
նախագահ
Ալի՜Ա՛ար ղան բ է գ
Թոփչիբա–
լեւր,
ՄաՀմետ
Հասան
կ–ա չինս կին , ԲեՀբոլթ
խան Զիւանշիրը,
իբրաՀիմ
բ է գ
Հայղարովլլ,
Ա. ի, Վեզիրովը
ե լ Բ– Ա. Բ ա բայելը։
Ա՝ ի շարք
նիստերում
քննութեան
առնւեցին
Հետեւեալ
խնդիրները,
ընդհանուր՝ 1)
վերաբերում
* )
Աււաջ բերենք այստեղ այդ ուշադրաւ դրութեան էական մասերը։ ՛Նամակը դրւած է
Տարիցբնի
ց>
°Գ՚
8–
ի& եւ. ուզւլւած՜ է օահոււ1՚եսւնին.: Ստալին|ւ <յբա.լք էբ.
՛՛
Մեր
ընղհանուր
Հ
ա
ղ>» Հ՛ա1լան ո ւ-լՍիւնլչ Անդրկովկասի
իւնգըա֊մ
այն Հ
է
որ սաիսլենք
գերմանացիներէն
սչաչաօ–
նասչէս ճանաչել^ որ վր աւյա /չան
,
Հայկական
եւ. ագրբէ^անեան
Հարցերը
//•
ո ւ ս ա ս տան է Հա–
մար ներքին
Հարցեր
են, որոնց
լուծմանը
գերմանացիները
չսլկաք է մասնակցեն
:
Հէնց այգ
՚
ղաահառով
մենք չենք ճանաչում
Հր աս աան
ի անկախութիւնը^
որ ճանաչւ ահ է
գերմանացի–
ն
Կի
կողմից
։
2՛
Հնարաւոր
որ մենք ստիսլւենք
դիելու
ՂԱրմանաց իներին Վրաստանի
Հարցում,
Բ
ա
յՏ
ա
յ ղ զէքումր
զանենք
միայն
ա՛յն պայմանով, որ Գերմանիան
չխառնլի
Հայաստանի
ե լ
Ս-Աբէչ-սնի
գործերին։
4՛
2
եր յա^ողոլթիլններր
ուրախացնում
են մեղ, բայց
մենք կը կամենայինք,
որ, գեր­
՛՛՛՛
նա ցիներ ի Հ
ետ
րա ր ղո ւլԴի ւեն ե ր ունենալուց
խուսափելու.
Համ ա լ՛
,
գոլք
Գ՛անձակից
աւելի
*՝ 1
Գ
նա
Ք)
այսինքն՝
չմտնէք Վրաստանի
սաՀմանները
է
որի անկախութիւնը
սլաչտօնաաէս
Տ
"*–*"«»
է Գերմանիայի
կողմից»։
ձ ա
է>ւ աւելի ոյժ տալու համար իր խօսքեր|ւն, Ստալինը աւհլացՈում է–
<$Այս
ամ
ր
ո
Ղ
շ
ո՛ չ իբր էւ իմ անձնական
կարծիք
,
ա
յ Լ որսչկս առաջարկ
Լենին ի ց
%
ո ր ի
–
ր
*
է ՚
0
ս
^ 9 ի
Ոէ
–
ղիղ Հեռագրաթելով
բոլոր
չօչափլան
Հարցերի
մասին։
(0.
ԼԱձյաՈ,
^
1
հ
" *
I * ™ » . 1924, 5 3 ^ , « ր . 224-5).
159
Fonds A.R.A.M