քերը գիտեցի" ընդհանուր
յարձակման
Ալեքսանղրաւգոլի ել, Զինդիլի վրա­
յից* Երեւանի
ուզղութեամր եւ յետ մղեցին մերզօրքերը
Իղզիրից ու կող–
րէց
մինչեւ Արաքս : Մ՝իաժամանակ, ոտքի ելան տեղական
թուրքերն ու քըր–
ղերը, եւ
1918
թ՝ մայիսի կէսերին Արարատեան
ղաչտը ամէն կողմից չր^ա–
պատւեց
թչնամիներով։
կացութիւնը
առանձնապէս
հ՜անրանում էր եւ ընդհանուր
ղմոխային
պայմաններով, կարսի եւ Ալեքսանղրապո
լի անկումից
յետոյ,
երկիրը
բոլո­
րովին կտբւահ արտաքին աչխարհ ից՝ խճողլած էր րաղմահազար
ղաղթա–
կաններով, որոնք թափլած
էին զիւղերում ու քաղաքներում եւ ճանապարհ­
ների վրա։ էչՆՐիածին–Երեւան
,
Երեւան—Գիլիֆան
խճուղու վրա խռնւոլմ էին
աննպատակ
չարմլող գաղթականներ
,
սայլեր ել անասուններ :
Երկաթուղին
չէր ղորՆոլմ
։
Պ
ա
ր են ա ւ որ մ ան տագնապը
օրէց օր սրլոլմ էր. հացն ու ապ­
րուստի այլ միջոցները
գմլարութեամ՝ր
էին ճարլոլմ
։
Այստեղ ու այնտեղ ե–
րելոլմ էին համաճարակ
հիլանղութիւններ
։
ժ՛ողովրդի եւ ղօրքի
հոգեկան
վիճակը րնկճւած էր անսահման։
Այսպիսի գրութեան
մէէ\, թիւրքերի
րնղհանուր
յարձակումը
մի պահ
Երեւանում առաչ՝ րերեց անասելի իրարանցում ուսարսափ ։ Գիմ
ադրոլթիւնը
չատերին թւում էր անհնար եւ անիմաստ
։
Յաղթութեան
վստահութիւն
չէին
ներշնչում ել մինչեւ այգ բանակից հասնող տեզեկութիւննե
ր ը . ղօր
•
Ա Է Է Է Ղ ՜
եանի հաղոբղագրոլթիլնները
մռայլ գոյներով
Էին ներկայացնում
ղօրամա–
սերի դիմագրական
կարոզոլթիլնը : ք՝նակչոլթիւնը
պատրաստւում Էր
փախուստի ։
ք՝այց ո՛ւր փախչել։
ճանապարհները
ղէպի
քհիֆլիս ու (՚աւլոլ փակ–
ւահ էին ամուր։ Պարսկաստան տանող երկաթուղին չէր գործում,
ՀՀարուր–
ՆախիչԳլանը մահմետականների
ձեռքին էր։ իսկ հարալից եւ
արեւմուտքից
իէի՚֊Րքն էր գալիս՝ կոտորելով
հանդիպող
հային։ Փախուստը այս պայման­
ներում հաւասար էր մահլան, ինչպէս եւ անձնատուր
լինելր : Ելք չկար։ Ել­
քը դիմադրութիւնն
էր , կռիւը . քանի որ մահը անխուսափելի է , գէթ պատ–
ւով մեռնել։
Աա՚հ կամ ազատութիւն
ուրիչ
փրկութիւն
չկայ։ Եւ ահա
կատարլում է հրաչքը՝
մէկը այն հրաչքներից , որոնք դալիս են բոլորովին
չսպասւահ– ել փրկում
անյոյս
համ ա ր լած կա ց ո լթիւննե ր ը :
կողովուրդը,
նրա առաջնորդները,
զօրքը, ամենքը համակւում ենմէկ գիտակցութեամբ.
-
յ
ա
ղ թ ե լ կամ մեռնել :
Ե ՚֊ Արարատեան գա չտի ժողովուրդը
մի մարդու պէս ոտքի է կանգ­
նում։ Գործում են ամենքը։
Ազգային
քՍորհոլրդը վարում է բանակի
լրաց­
ան, կազմակերպման ու մատակարարման
գործը;
Հրամանատարութիւնը
կարգաւորում ու բարձրացնում է զօրքի մարտական
ոյժը։
Զ°Ր • Աիլիկեանը
մի չարք հրամաններով ու կոչերով
խրախոյս է ներշնչում
զինւորների ու
՛՛
բարակութեան
:
Ամենքը լծւում են թիկունքային
աշխատանքի :
կանայք,
°Րիորդներ՝
ուտելիք, ծխախոտ, վիրակապներ են պատրաստում :
Հոգեւո–
Րականոլթիլնը խաչ ոլ քարողով մտնում է ժողովրդի ու զօրքի
մէչ՝։ Գարե–
Գին եպ.Յովսէփեանը
չրԼում է մի մասից միւսը եւ իր հրաչոլնչ
ճառերով
139
Fonds A.R.A.M