ուր ՚ Այ
սս
ւէ՚՚է
գրութեան
^Էլ\ են Հայերէ ասելով
18,
ԷՈՎ
մաՀմետականների
տեղեզութէւեներով
21
գիւղեր։
Ամենացաւալին
այն է, որ գիւղեր ի մաքրա­
գործումը, այս, եթէ կարելի է ասել, գիւղեր ի իւրղ ու փշուր անելը կա­
տա րւել է մասնակցութեամբ
Հայկական
կանոնաւոր
ղօ րամ ասեր ի ,
որոնք
այս ՀրգեՀի
յ ամանակ օգնութեան
են կան շլած Երեւանից ել, փոխանակ
օգ­
նելու, իրենք էլ մասնակցել
են այղ ՀրղեՀին՝
զործի մէջ մտցնելով
ղնդա–
ցիրներ ու Հրետանիներ : Երեւան քաղաքի դէպքերը արձագանգ
եղան Գա լա­
լս ւի ղէաքերի : Երեւանում
սկսւել է Հրացանաձգութիւն
ու կոտորած:
Հե­
տեւանքը
36
մահմետական
գերեզման
եւ
56՝
Հայկական •• • Հայ ու մաՀմե–
տա կան խանութները
բոլորովին ջարդւած
ու թալանւած
են եւ եթէ
չլինէին
մի քանի Հասարակական
գործիչներ
մաՀմետականների
ու Հայերի
կողմից ,
Երեւանում ահաւոր
շՀսրղ ու կոտորած տեղի կունենար : Բայց, ինչպէս վկա­
յեց պատւիրակութիւնը
Հայ ու մ աՀմ ե տա կան
ներկայացուցիչների
աո Գե լ
Երեւանում
,
շնորՀիւ
Գրոյի
,
Արամ փաշայի եւ Երեւանի պարետ
7
յաՀխաթոլ–
նիի եռանդուն
միջամտութեան
,
կոտորածը
լայն ծաւալ չի ստացել։
Նրանք
ամբողջ օր չրջում էին քաղաքում,
Հանդարտեցնում
թշնամի
կողմերը
եւ,
վերջ ի վերջո յ , փակեցին այգ դժբախտ
գէսլքը՝»
տ
Այս զեկուցումը
բուռն փոթորիկ առաջ բերեց Աէյմում
,
յատկապէս
,
մահմետական պատգամա
լո րնե ր ի կողմից։
Նրանք իրար յետեւից
բարձրա­
նում էին ամբիոն ե լ արտասանում
ցասումով
լի, կրքոտ ճառեր՝
ոլղղլած
Հայերի ու Գա շնակցոլթեան
դէմ : Ամբողջ պա տաս խանատւո ւթիւն ը , նրանց
կարծիքով, ընկնում էր Հայերի վրա, որոնք բռնի միջոցներով
ձգտում էին
ստեղծել
«
Հ ա
յ կա կան Հողամաս»։
Հայկական
զօրամասերը չեն
ենթարկւոլմ
կենտրոնական իչխանոլթեան
եւ փոխանակ ռազմաճակատ
մեկնելու՝
կռւում
են խաղաղ աղգա բնակութեան
դէմ : Երեւանի
դէպքերի
Հեղինակները
Գրօն ,
գնգ * Փիրումեանն
ռւ մի շարք ուրիշ Հայ զին լոր ականներն ու գործիչներն
են։
ԱնՀիմն է այն ամբաստանութիւնը,
թէ մ աՀմ ետականները փակում են ճա–
նապարՀը Հայ ղօրամասերի առջեւ
եւայլն
ելայլն :
I՛ Վ1՚Սլ\"ձ
է
Սէյ
^Ը.
ընդունեց
մի բանաձեւ
,
որի Հիմնական
միտքն այն
էր, թէ անմիջապէս պէտք է ձեռք առնւեն վճռական
միջոցներ
,
որպէսզի զօ­
րամասերը կարողանան առանց արգելքի
անցնել ղէպի սահմանագլուխ
:
Աա–
Կ.
ա
յ
ն
1
Ի՞նչ արժէք ունէր նման բանաձեւը,
երբ Անդրկովկասի
իշխանութիւ­
նը զուրկ էր ամենատարրական
գործադիր
միջոցներից : Ուրիշ
անգամների
՛
զէս , այս բանաձեւն էլ մն աց մեռած տառ, իսկ կեանքը գնաց իր ճանապար­
հէ։ Մահմետական
շրջանները շարունակեցին
յոլղլել
եւ ըմբոստանալ՝
նր–
պաստելով թիւրքական
ռազմական
ծրագիրներին
:
Հ աշտարար
պատւիրա–
ն
՚"–
ք1իւնները
ո
չ մի օգուտ
չէին տալիս, բացի աւելորդ
զոհեր պատճառելոլց
է
Թիւրքերի մօտ ոլզարկւած
խառն պատւիրակութ
իւններից
մէկի մէջ սպանւեց
երեւանցի Հասարակական
գործիչ փաստաբան
էեւոն Մոլշեզեանը :
Գրութիւնը
ծանրանում
էր եւ նրանով, որ նահանգը ապրում էր ար–
տակտրգ պ
արեն
Ա1
1՛*
ր մ աս աագՆասչ :
ք§աՆո լթՆե ր է
Լ
ւ.
սչաՀեստսերէ
ա
ո
Փե
լ
կանգնած երկար Հպոչեր»–ը
յուղում էին ժողովրդին
,
խռովում
նրա միտքր :
185
Fonds A.R.A.M