ու այնտեղ
սկսեցին գլուխ բարձրացնել
քրդերը,
յարձակւել
ու թալանել
եր­
կաթուղին եւ խճուղիներով
անցնող սլարենակիր
սայլերը,
կողոսլտել ու ըս–
սլանել Հայերին
։
Սկսեցին
շարմլել եւթուրք
զինգերը, մանաւանղ
ռազմա­
ճակատ տանող ճանապարհների
ել Հանզուցային
կէտերի
վրա։
Ս՚իւս կողմից, րոլչեւիկների
քարոզչութեան
ազզեցոլթեան տակ
հ՛այր
տլին զինւոբական
անկարգոլթիւններ
ճակատում ու թիկունքում
։
Տունիս
ամսին Երեւանի
զինլորները
փորձ արին կողոպտելու
քազաքի
շուկան . թա­
լան լեց ին մի քանի խանութներ
,
ել Հազիւ
յա ջո զլեց աղէտի առաջն
առնել։
Նման , տեղական
րնոյթ կրող խռովոլթիլններ
եզան եւ ուրիշ վայրերում
։
Սակայն
,
ղրութիւնր
սկսեց սրւել եւ սպառնական
բնոյթ ստանա լ
1 9 1 7
թւի աշնանը, մանաւանղ,
Հոկտեմբեբեան
յեղաշրֆումից
յետոյ,
երր
րոլշե–
լիկնեբը
քայքայեցին
ռազմաճակատը եւ ռուս զօրքը քաշեցին դէպի թիկունք ,
որի պատճառով ճակատի պաշտպանութեան
Հոգսը ամբողջապէս
հ՜ան բացաւ
Հայերի վրա։
իբրեւ Հետեւանք այս դրութեան
,
իշխանութիւնը
Երեւանի
նա–
Հանդում Հետզհետէ անցաւ Հայերին
,
ռուս զօբամասերին
փոխարինեցին
Հայ­
կական մասեր, զանազան կէտեբում
սկսւեցին
կազմւել
նոր զօրամասեր եւ–
այլն։ քաղաքացիական
իշխանութիւնը
ամփոփւեց
Երեւանի
Հայկ*
Ազգային
ԽորՀրգի
ձեռքը, իսկ զինւոբական
գործերը վարում էր Անդրկովկասեան կո­
միսարիատի
կողմից նշանակլած
Հայկական
զօրքերի
կոմիսար
Գրօն, որի
գլխաւոր
Հոգսն էր զօրամասեր ի առողջացումն
ու մա րտոլնակութեան
բարձ­
րացումը
է
Երեւանի
Ազգ՛ Խորհուրդը, որ կազմ լած էր Թիֆլիսի
Հայոց Ազգ՛
ԽոբՀբդի
ձեւով՝
կուսակցութիւնների
ներկայացուցիչներից
,
իր
գոյութեան
սկզբի շրջանում , անգոյն ե անջիղ մի մարմին էր, որ գնում էր դէպքերէ
Հ ո–
սանքի յետելէց
։
ինքնուրոյն
նախաձեռնոլթէւնէց
զուրկ՝ շարմլում էր Թիֆ–
լիսից եկած
ՀրաՀանգներով։
Նրա մէջ մտնում
էին թեմական
առաջնորդ
Խ"րէն եպ—ը, Մ • Մ ուսինեանբ
(
անկ.) , Գր
. 5
է ր—Խաչատ րեանը
(
ժող.), Գ •
Զուբեանը
(«-/•),
բմ . Գր . Տէ ր—Տակոբեանր (ս –յ .) , Ա՝ ՚ (I ա ր ո լթ ի ւնեան բ
(
դաշն.),
Ա. Աստլածատրեանը
(
դաշն.), 0՛. Նիկողոսեանը
(
դաշն.)
եւայլն ։
Երեւանի Ազգ. ԽորՀոլրդը կեանք ստացաւ
մ իա յն
1 9 1 7
թ •
դեկտեմբերի
վերջերին,
երբ թ՝իֆլի
ս
ից
եկաւ Հայ Ազգ. ԽորՀրգի
լիազօր
ներկայացուցիչ
Արամբ։ Ազգ՛ ԽորՀրգի առաջին իսկ նիստում նա տւեց ընդարձակ
զեկուցում
ընդՀանոլր քաղաքական
գրութեան
ու Բ՚իֆլիսում
տիրող մտայնութեան
մա­
սին եւ յայտարարեց
,
որ ո՛չ մի տեղից չկայ եւ ո՛չ մի յոյս, պէտք է լարել
սեփական ումերը՝ ապահովելու
Համար ճակատն ու թիկունքը
։
Եւ առաջար­
կեց անմիջապէս վերակազմել
Ազգ– Խորհուրդը,
ընտրել փոքրակագմ ու դիւ­
րաշարժ մի մարմին՝ տալով նրան արտակարգ
իրաւունք
գործելու
Ազգային
ԽորՀրգի գծած
սկզբունքների
սահմանում ։
Ազգ՛ Խորհուրդը
միաձայնութեամբ
ընդունեց Արամէ առաջարկը եւ
ընտրեց Ազգ. Խորհրդէ էրալունքներով
մ է մարմէն՝ Յատուկ կոմէտէ՝ տա­
լով նրան երեք ամսով գործելու կատարեալ
ազատութիւն
:
Երեք ամսէց յե­
տոյ նա զեկուցում էր ներկայացնելու
Ազգ. Խորհրդէն
,
եւ վերչդնս , է հար–
I
1 2 0
•
Fonds A.R.A.M