թուաբանական ցեղերն ու կենտրոնական
Ա՛՛րայի իսլամական
աշխարհը։ էն"
վերների համիսլամական
ցնորքները
իրականոլթիւն
էին գառնում . ••
թ՛իւրքական
պահանջները զարմանք ու զայրոյթ առա
չ
բերին ո՛չ մի­
այն վրացիների ու հայերի, այլ ել գերմանացիների
մէի։ Մայիս 12-ին զօր.
&
ոն–Լոսովը հեռագրում էր իր կառավարութեան
. «
թ՛իւրքական
ամէն չափ
ու սահման անցաօ՜ պահանջները՝ անջատելու
զուտ հայկական
գաւառները,
որպիսիք են Ախալքալաքը,
Ալեքսանղրապոլը եւ Երեւանի նահանգի
մասերը,
աղաղակող կերպով խախտում են Բրեստ—Լիտովսկի դաշնագիրը ել նպատակ
ունեն բնաջնջել
հայերին
Անդրկովկասում : Այսօր
երեկոյեան
թի՚֊րքերը
վերջնագիր
ներկայացրին
,
որթոյլ տրւի իրենց զօրքերին Ալեքսանղրապո
լի
վրա յով անցնելու Զա֊լֆա եւ այղ մասին
ոչինչ չհաղորդեցին
ինձ։ Ե" բողո­
քեցի նման ընթացքի
դէմ»։*)
Ալեքսանդրս* աո լ Ջուլֆա երկաթուղագիծը
իրենց տրամադրելու, պա–
Հան^լլ թի
՚֊
ԲՔ^ԲԸ
Հետապնդում
էին շատ խիստ կերպով։ Եւ մինչ երկու պատ֊–
լիրա կութի ւննե րի միքեւ սկսւեց օրեր տեւող գրաւոր վէճ Բրեստ—Լիտովսկի
շ
Ոլ
֊
րէ*
յ
երկու կողմ ից կաղմ ւահ՝ մ ի յատուկ
ղինւորական
յանձնա խում ր
ՔԲ""
նոլմ էր այս պաՀանէը։
Թի՚֊բք֊-՜բը
պնդում էին, որ երկաթուղին
տրւի իրենց ,
որպէսղի օր առաէ
ռօ
ՐՔ
Հասցնեն անգլիացիների դէմ • Անդրկովկասի
ներկա­
յացուցիչները՝
ղօր . Օդիշելիձէն եւ ղ°ր * *\Հ
Ո
ր ՛լան ե ան ը Հակառակում էին
առարկելով, որ–այդ Հարցը կարող է վճռւել
միայն
ընդհանուր
դաշնագրի
ստորադրութեամբ
:
Տ ուսաՀատւած
խաղաղ միջոցով երկաթուղին
ստանալու մտքից՝
մայիս
14
լոյս 15
-
ի
գիշերը
թիպ՚քերը
ներկայացրին
վերջնագիր
,
որ մայիս
15–/՛
առաւօտեան
ժամը
Ղ—ին Ալեքսանգրապոլը
յանձնւի
իրենց , եւ հայկական
գօրքերը քաշւեն
25
կիլոմետր դէպի
արեւելք։ Ե՛– առանց պատասխան ստա­
նալու, մայիս
15
—
ի
առաւօտեան
ժամը 2—ին, Ալեքսանդրապոլի դէմ գործ՜ող
թԻ
՚֊
ՐՔ
Գ°Րքերի
հրամանատարը
վերջնագրի
թիլրքերէն
պատճէնը
ուղարկեց
Ալեքսանղրապո
լի հրամանատարին՝
պահանջելով
մինչեւ
ժամը
6
գատարկել
քաղաքը;
Հազիւ
մինչեւ
ժամը
6
ու կէսը կարելի եղաւ թարգմանել
թուզ–
թՐ
)
այն իեչ ժամը (>–ից սկսւեց քաղաքի ռմբակոծումն
ու թիւրքերի
յարձա­
կումը; Հայկական
րանակը
յան կարձակի
ի
եկաւ եւ չտապով նահանջեց : Ա–
լեքսանդրապոլն
անցաւ թիւրքերի
ձեռքը :
Հայկական
զօրքերի նահանջը
,
զօր • Նաղարբէգեանի
կարգագրու­
թեամբ , կատարւեց երկու
ոլղղոլթեամբ.
հայկական
առաջին
դիվիզիան
եւ
2
րգ դիվիզիայի Ղրդ եւ 8րգ գնգե րը անցան գէպի
Ղ՚էոք–Եողուշ–Բեքեանղ–
Ա՚-ղիբէկ֊Փամբ
գիլղագիծը։
Զի ալոր բրիգաղը,
իբրեւ յետսապահ , մնաց
Ջրախլոլ
գիլզում : Առաջին
ե լ
երկրորդ բրիգադները
2
րղ ձիաւոր գնդի
հետ
չարժւեցին
Աարզարապատի
ուղղոլթեամբ՝
զօրացնելու
համար
Երեւանի
զօրամասը. Անդրանիկին
,
որ մայիս 1-ից
ի
վեր գրաւում էր Գիւլլի Բուլաղը
,
Հրամայւեց պահպանել Ախալքալաք եւ ՛Լոր ոնց ո վկա տանող ճանապարհները
,
սակայն , նա չմնաց այնտեղ եւ քաշլեց—գնաց Ջալալ—Օզլի
»
* )
I– Աթտատ, ՕէսէտօհԱոճ Սոօ ճաշա » , 8«Ոո, 1919.
113
Fonds A.R.A.M