իսկապէս , Աէյմի
որոշումը պատերազմը
շարունակելու
մասին
նորու­
թիւն Էր միայն վրացիների
Համար , որովՀետեւ
Հայերն արդէն իսկ պատե­
րազմի մէի էին։ Այգ պատճառով, վրացի ղեկավարները
դիմեցին
աղմկոտ
աշխատանքի : Շատերը նրանցից , որոնց մ էի եւ Տ՝ որ դան ի ան ու \քերեթելին
,
Հրացան առան–, մեկնեցին ռազմաճակատ
:
Ա՝ի պաՀ
քհիֆլիսում
ստեղծւեց
պատերազմական
բարձր տրամադրութիւն
:
Ա ա կայն , այս ոգեւորութիւնը
տեւեց շատ կարճ.Հազիւ ծովի
փրփուրի
կեանք ունեցաւ։
Գեռ նոր էին լռել ռազմ ատեն չ ճառերը
Թիֆլիսի
պալատի
կամարների
տակ,
երր ստացւեց Բաթումի
անկման
գոյմը։
Ապրիլ
1–
է–
է
ա
~
ռանց դիմադրութեան
Հանդիպելու
,
թիւ֊րքհրը
գրաւել
էին Բաթումի
ամրոլ–
թիւնները,
քաղաքն
ու նա լա Հանգիստը : Վբաց զօրքերի
մի մ ասր փախել
էր
խուճապաՀար
,
մի աՀագին
բազմութիւն
էլ մնացել էր
դերի։
Տա յանի դարձաւ
նոյնպէս , որ թիւրքերին
միացել է ամ բո զչ՝ Ավարիայի
եւ Ախալցխայի
մաՀմետականոլթիւնը,
որ Արաս—թ՛ումանն
էլ դրալլած
է
թշնամու
կողմից
Հ
Այս ամենը չէր նպաստում
վրացիների
մարտական
ոդոլ
յարատեւու­
թեան: Ա՝ ի անգամ միայն նրանք ունեցան զինւոբական
յաջողութիւն՝
Զո լոքի
մօտ։
Բայց այղ փոքրիկ ճակատամարտը
սլա տա Հա կան միջադէպ
էր։ Ի–
րապէս վրացիները
նաՀանջում
էին անբնգՀատ * նրանց մէջ արագ
զարդանոլմ
էր դասալքութիւնը,
քայքայումն
ու բարոյալքումը։
Պարզ էր, որ վրացի
ժողովուրդը
չէր ուզում կռւել, թէեւ
թիւր քերն արդէն մտել էին բոլն Վրաս–
տանի ներսերը
Գոլրիան
ել գրաւել Օղուրգետին
:
Վրացի գործիչները
շատ
չոլտով Հասկացան
,
որ ժողովուրդը
չի Հետեւում
իրենց ել շտապեցին փաս­
տից Հանել տրամաբանական
եզրակացոլթիլննեբը։
Գրան նպաստեց եւ ապր
.
3—
ին Տրապիղոնից վերադարձած
պատւի
բա–
կոլթիլնը,
մասնալորապէս
Ջխենկելին,
որը ոգի ի բռին աշխատում
էր Հա–
մոդել իր ընկերներին
,
թէ միակ փրկութիւնը
Բրեստ—Լիտովսկի
դաշնագիրն
ընդունելու,
Անդրկովկասը անկախ յայտարարելու
եւ Հաշտութեան
րանակ­
ցութիւննե րը վերսկսելու
մէջ է : \)լ քանի ճակատի
պարտոլթիւններն
ալե–
լանում էին, այնքան մեծանում
էր ֆխենկելիի
կոդմնակիցների
թ ի
լ
ը ։
Վբաց անյաջողոլթիլնները\
սուր ցաւ էին պատճառում
Հայերին
,
որոնք
սարսափով
էին դիտում
թիւրքերի
յառաջխազացոլմը
:
Նրանց
ուշադրութիւ­
նը ամբողջապէս
բելեռւած
էր կարս ի շրջանում . թշնամ ին ինքնավստահ
քայ­
լերով մօտենոլմ էր կովկասի անպարտելի
ամրութեան։
կարսի անկումը
մաՀ
էր Հայ ժողովրդի
Համար, որը, փակւած
ծուղակի
մէջ, չունէր
փրկութեան
ոչ մի ճանապարՀ :
էրզրոլմի
աղէտը անասելի խուճապ առաջ բերեց Հայ ժողովրդի
մէջ՛
\
քայր տւեց դասալքութիւնը,
որին ի պատասխան
զինւոբական
մարմինները
Թիֆլիսում
,
Ալեքսանգրապոլոլմ
ել ուր ի չ վայրերում
կատարեցին
մի չարք
աՀաբեկումներ
,
որոնք ցնցող տպաւորութիւն
արին Հասարակութեան
վը
ա
•
ԱգԳ՛ 10որՀուրդն
էլ, ճառերից ու կոչիրից յոգնած
,
վերջապէս
չարժւեց
տե­
ղից ) ել նա խազ ահ
Ա. ԱՀարոնեանը,
անդամներ՝
Ա՛ Ա՛ամիկոնեանը,
Տ՛
1 0 2
Fonds A.R.A.M