հայկական
մասեր ր դարձել Էէն երկու թշնամի բանակներ , որոնք պաշտ–
սլանւոլմ էէն խրամատներով
սահմանէ ամ բողէ երկարութեամբ
,
մշտական
պահակներով եւ պատերազմական
օրէնքներով։
կայարանը եւ
երկաթու­
ղին թուրքերէ
մասումն էէն, ուստէ
վերջիններս ազատ կապ
լա
ծ էէն ար­
տաքին աշխարհի հետ ել օդտւոլմ
էէն ամէն յարմարութիւնից՝
ստանալով
զինամթերք եւ ուտեստ : իսկ հայերը, սլա շար լած բերդէ նման, սպառում էէն
իրենց վեբչդն
մթերքը,
նրանք չափազանց
ղմլար եւ պատահական կապ կա­
րող էէն պահպանել
լեռներէ հայկական
ղէ
լ
ղէ>րէ մէէով Գէլէէանէ եւ է/ուչէէ
հետ» :«)
Բացի ընղհանուր
սլա աճառէ ց , Գանձակում կար ընդՀարումների եւ
մ է յատուկ առէթ • Թէֆլէսէ կենտրոնական
զէնւորական
իշխանութեան
ո–
ր ոչում ով թուրքերը պէտք է ստանայ էն ռուսական
269/"
^
՚
է^՚Գէ
ամրոզ^
գոյ–
քը , որէ մէ մասը - ռումբ ու փամփուշտ - գտնւում էր թուրքակ՛ան
թաղում
եւ թուրքերն
արգէն առել էէն,
է
ս
կ
մէւս մասը
մէ քանէ հազար
Հրացան,
րազմաթէւ Հագուստ
,
վրաններ , պայտ ու մեխ եւ այլն - Հայկական
թաղում
էր
է
եւ Հայերը
չէէն
ուզում
յանձնել։
Այս Հ" զէ վր
ա
րուռն վէճ ու
կռէլ
էր
առաջացել
երկու կողմերէ
մէՓեւ։
Պա ա ւէ րա կութ իւննե րէն մեծ դժւարութեամր
յա^ողւեց
Հտշտեց նե,
կռւոզ կողմերը է
Մահմետական
շարժումներէ տեսակէտից , ինչպէս կը տեսնենք
յետոյ,
գրութիւնը
անհամեմատ
աւելի վատ էր Երեւանի նաՀ անդում , ուր արիւնա–
Հեղ ճակատամարաներ
էին տեղի ունենում թուրք
զինւած խուժանի եւ Հայ­
կական կանոնաւոր
զօրքերի
մի^եւ։
*
ԼեՀիբ փաշան ու կովկասեան
մ աՀմ եաականնե րը շատ լաւ գիտէին ,
թէ ինչ են անում ; \,րանք ձգտում էին խառնափնթորել
կովկասը , կտզմալու–
օ^՜ել ճակատն ու թէկ
ու
ս
քը եւ այգպիսով
Հեշտացնել
թիւրք
զօրքերի
յառուի–
խաղացումը,
որը սկսւեց յոլնւարի
վերջերին
Հ
Ա*օտ երկու ամսւայ
զինա գա գա րից յետոյ,
նորից Հայկական
նաՀանգ–
նե րը դառնում էին թատերաբեմ
պատերազմի
,
այս անգամ փաստօրէն
$՝իւր–
քիայի եւ Հայերի
մի^եւ* ռազմաճակատում
այլեւս ռուսական
մասեր
գրեթէ
չէին մնացել, եւ նրանց թողած
դիրքերը
գրաւել էր Հայկական
կորպուսը։
1918
թ • տարեգլխին կովկասեան ճակատը ներկա լացնում էր Հետեւ­
եալ պատկերը •
ՎաԼասւք
կանգնած էր Հայկական 5րգ Հրացանաձիգ
գունդը եւ Վանի
երկու դնդերը՝ կագմւած տեղական
րնակչութիլնից
։
ԽնուԱՈԼէք՝
Հայկական 2րգ Հրացանաձիգ
գունդը
,
իքնո լսի եւ *Լարա~
քէէէ
սա
յէ
Գոգերը՝
նոյնպէս
տեղացիներիս։
էրգյւոՆմում՝
կրզրումի
Հ ետելակ
ղունդը, հայկական աոաէէն հրացա­
նաձիգ գունդը եւ &րղ հրացանաձիգ
գնդի մէկ գումարտակը,
ինչպէս
նաեւ
բերդային
մասեր։
* )
Մ– Շայ-իրեսա,
Աւագներ
Մօաէղ Անցեալէդ,
«
Հ
այւ
,
էնր
(
>>
ամս. 1923թ.
7
։
Fonds A.R.A.M