Տ ՚ Ա ՚ Օ ՚ ե Ի Ա ՇԽ Ա ՐՀԻ
177
ԺԱ.
ՌՈԻՍ-ԹՐՔԱԿԱէ, ՊԱՏԵՐԱԶՄԻ
ՀԵՏԵՒԱՆՔՆԵՐԸ
ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՆԱՀԱ՚ՕԳ՚եԵՐՈԻ ԱԻԵՐՈԻՄԸ
(1828 - 1850)
1 8 2 8 ՜
^
ռուս-թ
րքական
պատե
բւսզմը
աղիտալի
եղաւ.
մասնաւո–
բաւղէս
Հայկական
նաՀանգնե
բ ուն Համարէ
(
հուսերը
կովկասեան
(
լ պա լ –
քանեան
ճակատներով
ա ռ ա ջ ա ց ա ն
գ է պ ի
Թուրքիա
։
Թրքական
բանակ–
ներր
մէկ տարուան
րն թ ա ցքին
Հա խիւ
իյսւե
ցան
։
Արեւմուտքէն
պ ա լ ք ա –
նեան
կարեւոր
նաՀանգներր
գրաւելով
Հասան
կտիրնէ,
կովկասեան
ճա­
կատէն
յառաջանալով
(
հուսերը
գրաւեցին
կիւմրին,
կաբսը,
ԱրտաՀանը,
կրղրուլքն
ու կրղնկան։
Հայկական
րա րձ ր ա ւ ա ն գ ա կ ի մեծ
մասը
գրա­
ւուած
էր։ Առածին
անգասՂ։
էր որ (հուսաստանը
ոտք կը կոխէր
Թ ր ք ա –
Հայաստան՝
տակ՜նուվրայ
ընելով
4—5
գարերու
թ ա թ ա րական–
թ բ
քական
1
ւ
.
ր լաւական
տ ի րապետութ
եան կա րՀէեբը։
՛
Բ բ իստոնեա
յ աչխաբՀն
էր ոբ
կու գաբ
Հեղեղել
իսլամական
բացարձակ
տ ի րակա
լութ
իւն
ը , սակայն
ա ֊
ռանց
բարիք
մը բերելու
Հայութեան,
որ միակ
քբ իստոնեա
յ ա զ գ ա
բնակ­
ցութիւնն
էր իր գ ա ր ա ւ ս ր Հայրենիքին
մէի
/
իուս-թ
բ քական
պատերազմ
ի պատմութիւնը
Հոս գրի պիտի
չառ­
նենք,
սակայն
պատերազմի
քանի
մը Հետեւանքները
պիտի
թուենք,
Հետեւանքներ՝
որոնք
ծանր
նստեցան
Բարձր
Հայքին
1
ւ
Տ ՚ ՚ ՚ ր օ ն ի ն ,
ԱւՆԱւգին.–
(
հուսերու.
գրաւում ր խախտեց
այն նուազագոյն
Հա­
մա կեցսւթ
իւն
ը, ո Ր մ ինչեւ
ա յ գ թուականը
գոյութիւն
ունէր։
)՚
սլամու–
թիւնը
գ ր գ ռ ո ւ ե ց ա ւ քբ իստոնեա
յ
ա զ գ ա բնակչութեան
գէմ
1
ւ ի Աչ որ
(
հուսին
չկրցաւ
ընել,
ըրաւ
Հայերուն,
Հա
յութ
իւն
ր յատուկ
Հա լուծանքի
առարկայ
դարձաւ,
Սր կ ա ւ ՛ դ.-
Հայաստանը
դ ա տ ա ր կ ո ւ ե ց ա ւ
Հայ ա զ գ ա բնակ՛չութենէ
,
(
հուսերը
էրզրումէն
քաշուեցան
1
ւ էրզրումի
Հայութիւնը
առաշնոբգ
կարապետ
եպիսկոպոսի
գլխաւորութեամբ
1 8 3 0 –
^ * ՛
գաղթեց
Ախլքալաք,
Ախլցխա
1
ւԹիֆլի"՛
է ր զ ա ւ ս քաւլաքի ս ե ջ մն ա ց ա ծ հին մ ի ա յ ն ե ր կ ո ւ նա–
ւ ՚ ի ւ ր տուն Հ ա յ ե ր ։
(
հուսը
կ՛ուզէ
ր գատարկուած
Հայաստան
մը, ինչ որ
էր
նաեւ
Թուրքին
։
Ս ւ ՚ Ր ո ւ ՚ դ . –
Ռ՚՚ւս-թրքական
պատերազմի
Հետեւանքներէն
ամենէն
աղիտալին
այն եղաւ,
որ Հայերու
և. քիւրտերու
միիւ
րացուեցաւ
խ ր ա ­
մատ
մը, որ ՀետզՀետէ
լայն
ցաւ
և փ ո խ ա դ ա ր ձ
Հասկացողութեան
գա­
ղափարը
անկարելի
դարձաւ,
Հակառակ
բոլոր
ճիգերուն,
Այդ
թ ո ւ ա կ ա ­
նէն
ետք,
Հարիւր
տարուան
մը պատմութիւնը
մեր աչքերուն
առիւն
1 8
Fonds A.R.A.M