148
Պ Ա Տ ՄՈ ՒԹԻՒՆ
գիր
ընթերցողը
անմիշ\ապէս
կը կռաՀԷ
բոսն
իմաստը
ա յ գ
ծայրայեղ
բանադրանքին,
որ իսկապէս
ուղղուած
է Յոֆլանի
ազատագրական
աշ­
խատանքին
գէս", Սևացած
կէտեբը
քո//ետ
ի
պատճառս։
բանութ
իւննե
ր
են վարկը
կոտրելու.
Յոֆլանին,
որ ամ բողշ\
թրքահայ
զանգուածներուն
աչքին
մեծ ու գործունեայ
Հովիւ
մըն էր, ք ա ղ ա ք ա կ ա ն մեծ
Հասու֊
նութեամր
և. մեծագոբծութիւններ
կատարելու
մեծ
ընդունակութեամբ։
Մութին
մէշ\ հ՛նացած
ազգային
շարժում
մր տեղի
ունեցած
էր
Տարօնի
աշխարՀին
մէշ*,
ընդգրկելով
ամբոզշ*
Հայկական
նաՀանգնե
ր ը։
կորովի
զաւակ
մը Հայ ժողովուրդին
գբօչակիրը
կ՚ըլլար
Հայ
ազատա­
գրութեան
և. իրեն
գործակից
կ՚ունենար
Ցովսէփ
էմինի
պէս
զինուո­
րական
քաջակորով,
ազատական
ու յեղափոխական
գործիչ
մ
Հյ,
ամբող­
ջովին
նուի
րուած
Հայ ա զ ա տ ա գ ր ո ւ թ ե ա ն
։
ք)ւ այս բոլորի
փոխարէն
Հա­
յոց
աբչիւնեբուն
մէշ* կը Սնար
միայն Ա իմէոն կաթ ողի կոսի
բ ա ն ա դ ր ա ն ­
քի
թուղթը։
Այս պատճառով
մենք
նախորդ
գլուխներուն
մէշ*
զետեղե­
ցին
ք ա յ գ նչանաւոր
բանադրանքի
ամփոփումը,
որմէ թել առ թել
քակելով
Հանգոյցները
երեւան
կուգայ
իսկական
պատմութիւնը,
որ
Հայ
ժողովուրդի
աղատ
ապրելու
գերաղոյն
ճիգն էր, անմւսՀռւթեան
ի–
րաւունքը
տալով մեր ժողովուրդին,
որ Հ ե տ ա գ ա յ գա բուն
աւելի
ա–
բիւնալի
դրօշակ
մը պիտի
բաձրացնէբ
ի խնդիր
ազատութեան
1
ւ ան­
կախութեան,
միակ
փառքը
1
ւ յ ո յ ս ը , որ կը Սնայ
այսօրուան
Հայու­
թեան։
Գործին
մասնակից
Յովսէփ
էմինի
յուչեբը,
որ երկու
Հատորով
ե– անգլեբէն
լեզուով
լոյս
տեսած
էին 1792-ին
Լոնտոն,
Ա իմէոն
կա­
թողիկոսի
բոլոր
թուղթերու
ռւսուՍնւսս
ի բութ
իւն
ը ԼԳիւան
Հայոց Պատ­
մութեան
Հատորներու
շնորՀիւ՝),
Յովնան
ի մէկ ընդարձակ
նամակը
զե­
տեղուած
Յովսէփ
էմինի
գրքին
մէգէ, բաւական
լոյս կը սփռէին
1760-
1765
թուականներու
անցքերուն
վրայ,
զորս
մենք
ա շ խ ա տ ե ց ա ն ք Հա­
մառօտիւ
ներկայացնել,
պատմական
իրողութիւնն
եր ո վ ,
թուականներով
էւ անուններով,
որոնց
շնո բՀիւ
պատմութ
իւն ը
պայծառօբէն
կը պատ–
կեբանայ,
պատմական
դէպքերը
իրենց
պ ա տ ճ ա ռ ա բ ա ն ո ւ թ ե ա մ բ
տրա­
մաբանական
Հետեւանքներ
կ՚ունենան,
1
ւ մեզի
յայտնի
կը դառնան
Ա ի–
մէոն
կաթողիկոսի
բանադրանքին
բոլոր
ծալքերը։
Դ ժ բ ա խ տ ա բ ա ր
այսօր մեր ձեռքին
տակ
չուն
ինք
Յովնանի
նա­
մակները,
որոնք
բազմաթիւ
էին և. ամէն
կողմ
ղրկուած
էին-չունինք
նաեւ
Հայկական
նաՀանգնեբէն
գ ր ո ւ ա ծ նամակներ
ը, որոնք
ուղղուած
էին
էմինին,
ինչպէս
ինքը կը յիշատակէ
իր գրքին
մէշ\, էմինի
նամակնե­
րը
Հեբակլի
կողմէ
գ ր ա ւ ո ւ ա ծ էին գ բ ք ե բ ո ւ
և. գոյքերու
սնտուկին
Հետ
միասին։
էմինի
ձեռքը
կը Սնար
Յոֆլանի
վերջին
նամակը,
զոր
բերած
էբ
տաբօնցի
Մելիք
Ստեփանը,
և. այդ նամակը
զետեղուած
կը
գտնենք
էմինի
գրքին
մէշ
։
էմին
ա յ գ դէպքերէն
27
տարի ետք իր յռւշերը
կը
տպէր
1
ւ բնական
է պիտի
չկրնար
յ ի շ ե լ
նամակներու
բովան
դակու թ ի ւ ֊
նը
ե. գրողներու
անունները.
այլապէս
եթէ ա յ գ նամակները
Սնային
Fonds A.R.A.M