ՏԱՐՕՆԻ ԱՇԽԱՐՀԻ
133
բորգութեան
ընթացքը
օրէ օր չի նկարագրեր
,
որպէսզի
մենք
գիտ­
նանք
թէ ո"րտեղէն
անցած
է, իր ազատ
կեցուածքի
պատճառով
այն
տպաւորութիւնը
թողած
է թուրք
գիւղացիներու
1
ւ
պա չա օն եան ե ր ու
ՎՐ՚"յ,
"
Բ նշանաւոր
Հայ մըն է, Սուլթանի
պաչտպանեալը
1
ւ
կը ճամ–
Բ"Րղէ
Սուլթանի
ֆերմանով։
՛
Բոան
և. ութ օր ճամ րորգելէ
ետք իր ծառաներուն
Հետ կը Հաս–
նի
գիւղ մը, որ կը կոչուէր
կն
կ ի ֊ ՚ Բ է օ յ ,
Հայերով
րնակուած
։
Գի՚֊ղը
լեցուած
էր թուրք
զինուորներռվ,
որոնք
էմէբէթի
Աողոմոն
թագաւո­
րէն
պար տուած
վերադարձած
էին Հայաստանի
միջին
գաւառները։
է–
մին
իր ծառաները
կը թողու
Հոգ և. կը պատուի րէ Հանգստանալ
Հայու
մը տունը,
իսկ ի
ս
ք
առա
չ
1
կ՛անցնի
ուրիշ
գիւղ մը գտնելու,
որպէսզի
գործ
չունենա
յ թուրք
զօրքին
Հետ։
Զորս
ժամուան
ճամրռ
բդոլթենէն
ետք կր Հասն ի խնուս
։
էնկի-՚Բէօյը
անշուշտ
խնուս ի դա շտ ի կն ի-՚Բէօ
յն է ։
խնուս ի մէջ, իր իջեւան ած
տունը
կը Հաւաքուին
Հայեր։
իր
Հ՚՚՚յ Ը1լ
ա
1
Ը
կը յ
ա
յտնէ
և. կը խօսի
Հայաստանի
Հին փառքերէն,
աղա–
տութենէն
1
ւ ան կա ի, ութ են էն : խորենացի/,
Պատմութիւնը
կը պարզէ
ա֊
նոնց
առջեւ
և.
կ՚ըսէ.
—
(
^Ինչո՛՞ւ
դուք
այսպէս
գերի
հ՛նացած
էք, ի"կ իսլալքները
տէր
են
և.
զինուած՝))։
Հայերը
կը պատասխանեն
որ մեր կղերականները
մեղի
այս­
պէս
սովրե ցուցած
են, որ մենք
քրիստոնէական
Հաւատքով
Հնազանդ
պիտի
աքնան ք մեզի
տիրողներուն։
Յովսէփ
էմին
ի ազատութեան
քարոզէն
ազգռւած՝
ներկայ
եղող քաՀանան
կը բացականչէ
թէ շատ
ճիշդ կը խօ­
սի մեր Հիւբը
և– թէ ան ի բտկան
ազատարար
մ ըն է, որ եկած
է մեր
է՚րկիրր
ազատելու։
Երեք
օրուան
ճամբոբգութեամբ՝
խնուսէն
մեկնելով,
կը Հաս­
նի
էբղբում։
Հոս կը ,'/սայ մինչեւ
գարուն
էւ Պայազիտի
վրա յով կը
մեկնի
դէպի
էջմիածին,
ուր Յովսէփ
էմ
ին ը կը տեսնուի
Յակոբ
կա­
թողիկոսի
Հետ
1
ւ
անոր օր Հնութ
իւն ը
կ՚առնէ.
Ապրիլ
ամս ուն նամակ
մը կը գբէ
Հեբակլ
թագաւորին,
յիԼՈ–
ռնե, ով անոր որ Հինգ տարի առաջ
նամակ
գրած
է նորին
մեծութեան
,
սակայն
պատասխան
չէ ստացած
։
էմ
ին
այս նամակը
իր
մեծագոյն
սխալներէն
մէկը կը դալանի,
յա յանահ
պայմաններու
պատճառով։
Ու
ապա,
առանց
երկար
սպասելու
,
կը վե րա դառնա
յ էրզրում
,
անկէ ալ,
իբ եկած
ճան ապա
րՀով կը Հասնի
Հալէպ
1
ւ
ի ս քենտե
ր ուն էն նաւ առնե­
լով
1761–
^
Ապրիլի"
ԿԸ վերադառնա
յ
Լոնտոն,
Յովսէփ
էմինի
վերադարձն
ալ ման րամասն
գրուած
չէ։
Սա­
կայն
յայտնի
է թէ երթուդարձի
ընթացքին,
Հայկական
գիւղերու
մէջ
Հայաստանի
ազատութեան
մասին
խօսած
է 1ւ մանաւանդ
թելադրած
է
զինուիլ
ինչով
որ կրնան։
Կը թուի
թէ աւելի
լայն
յարաբերութիւն–
նեբ
ունեցած
է շրջապատ
ին Հետ, բայց այդ գոբծեբու
մանրամասնու­
թիւնը
դիրքի
առաջին
Հատորին
մէջ չէ
նկարագրած,
Fonds A.R.A.M