112
գ.
Գ
ւ. ո 1« 1ս
ՍՈՒՐԻՈՅ
ԵՐԿՐՇԲՇ%ՈԻԲ»ՒՒ՚ԵԸ
երկրաբանութիւն.—
2 .
—
Հուլսպրութիւ.ն.–—
Խաւ սպրա.
թիւն.— 4 .— Կազմուածք։
1.
—
երկրաբանութիւն (Օէ
§օ1օ
§ւ6).–֊
Մասնակի
կամ
րնդՀանոլբ
I, րկբաբանութե
ան նպատակն
է ճանչնալ
երկրաւք
ունդին
կամ
երկ­
րագունդի
մէկ
մասին
կազմուած
քը .
ե րկր աբ անութ
իւն
ր
ուրեմն
երկրին
պատմութիւնն
էէ
Բուն
երկրաբանական
ուսումէ
ասիրու–
թիւնր
կր ձգտի
քննելու
երկրագունդիս
կեղեւին
կագմուահ
քր ե
ցոյց
տալու
բոլոր
այն պատճառները՝
որոնք
յառաջացուցած
են
անոր
այդ կազմուածքը։
Կը Հետեւի
ուրեմն
որ
երկրաբանութեան
առարկան
կրկին
Է. աոաջին՝
երկրիս
ներկայ
վիճակին
քննութիւնր
էւ. երկրորդ՝
երկրիս
անցեալ
վիճակին
քննութիւնը
։
Այս
կրկին
ճիւղերուն
առաջինը
կը
կոչուի
եւ1ւրսա|՝տու թիւ ն (§60^Ո0Տ16)
որ
կը
ձգտի
ճանչցնելու
երկրագունդիս
կեղեւին
վիճակը
Ա
երկրոբղր
կը
կոչուի
երկրածնաթիւ ն (§60§6Ո16)
որ կ՚աշխատի
բացատրելու
ն ո յ ն
այղ
կազմութիւնը։
Մինչեւ
որ կարելի
չրլլայ
խորապէս
ուսումնա­
սիրել
երկրիս
կեղեւին
ներկայ
վիճակը,
Հնարաւոր
չէ անոր
անցեալ
կազմութեան
ծանօթանալ
։
Երկրիս
մաշելուն
,
փոխակերպութեան
և
մրուրի
գոյացման
կարեւորագոյն
ազգ ակը
ջա 1՝ն
է, որ
Հեղուկ
կամ
կարծր
վիճակով,
օղի բարձրութիւնն/.րէն
դէպի
վար, դէպի
եր–
ԿրԻ
ՎՐ
ա
յ
ԿԸ
խ "
Լ է ք
է >
անձրեւի
կամ
ձիւնի
ձեւով
(610
Տ10ւ))«
Զու­
րէն
վերՀ,
երկրաբանական
երկրորդ
գլխաւոր
ագդակն
է
հոփւ ,
որ
մեծապէս
կը ներգործէ
երկրի
կեղեւին
վրայ,
աւ աղա
կոյտեր
, ( 1
Ա Ո 6 Տ )
գոյացնելով
ծովեզերքի
վրան
ու ներսերը,
Հաւատարիմ՝
գ ի տ ա կ ա ն
այս տեսութեանց
,
մեր ներկայ
աշխատասիրութեան
մէէ
զարտուղութիւն
մը ընելով
մինչեւ
Հիմա
Հետապնդուած
ծրագիրնե–
րուն,
նախ
ընդարձակօրէն
խօսեցանք
Աուրիոյ
քրաղբ,,,
թեան
,
այսինքն
գետերուն,
աղի լիճերուն,
տաք
Հե բմուկնե
բ ուն և
անոյշ
իւրերուն
վրայ , ապա
թուեցինք
Աուրիոյ
կլիմային
զանազան
երե­
ւոյթները,
ինչպէս՝
օդին
բարեխառնութիւնը,
անձրեւներն
ու Հո­
վի
ուղղութիւննհրը,
որպէս
զ ի իրերու
բնական
Համադրութեամբ
կարենայինք
խօսիլ
Աուրիոյ
երկրաբանութեան
մասին,
առանձինն
անդրադառնալով
երկրի
Հողագ
ր,,ւթ
հ ան , խ ա ւ ա ր ո ւ թ ե ա ն
ե ա, ոնց
Fonds A.R.A.M